Helal Nedir? 4. Sınıf Perspektifinden Bir Bakış Açısı
Hadi gelin, helalin ne olduğuna dair 4. sınıf perspektifinden bir yolculuğa çıkalım. İzmir’de yaşayan, 25 yaşında ama içsel bir yaşlanma krizi yaşayan, arkadaş ortamında sürekli espriler yaparak her şeyi hafife alıp derin derin düşünen bir genç yetişkin olarak, bu konuyu size anlatırken belki de 4. sınıf anlayışında bile bazı kafa karıştırıcı sorulara takıldığımı paylaşırım. Ama önce, biraz mizah, biraz ciddiyet, biraz da gerçeklik karışımına bakalım, ne dersiniz?
Helal Nedir, Nasıldır?
Bazen düşünüyorum, 4. sınıfta okurken öğrendiğim şeylerin bir kısmı, bu yaşımda bile kafamı karıştırabiliyor. Mesela “helal” kelimesi. Herkesin duyduğu, sıkça kullanılan bir kelime ama ne kadar derinlemesine bildiğimizi, düşündüğümüzü merak ediyorum. 4. sınıf öğrencileri bu kelimeyi öğrenmeye başladıklarında ne hissediyor? Mesela, helalin tam olarak ne olduğunu anlamaya çalışan bir çocuk hayal ediyorum.
“Helal” demek, aslında “izinli, doğru, uygun” demek. Yani bir şey helalse, o şey dinen ve ahlaken doğru ve yapılabilir bir şeydir. Hani annemizin, babamızın “Helal süt emmiş çocuk” diye gururla söylediği bir tabir vardır ya, işte o da aynı kavramı ifade eder. Helal, sadece yemekle ilgili değil, yaşamın her alanında geçerli olan bir kılavuz gibi.
Yediklerimiz Helal Olmalı mı?
Bir de 4. sınıf perspektifinden bakalım; okul kantininde çocuklar arasında “bu yemek helal mi?” sorusunun havada uçuştuğunu düşünelim. Küçük bir çocuğun kafasında, peynirli sandviçin helal olup olmadığını sorgulaması… Neyse ki annemiz o konuda net, “Yediklerinizin helal olması önemli çocuklar, çünkü helal, hem fiziksel sağlığınızı hem de ruhsal sağlığınızı korur” diyor. Tabii bir de “helal” kelimesini duyunca annemin aklına gelen ilk şeyin “helal lokma” olduğunu bildiğimizden, sadece yediklerimizle sınırlı olmayan bir konuya dönüşüyor bu mesele. Helal olmak, hayatın her alanında doğru yolda olmak anlamına geliyor.
Peki, şunu bir düşünelim; helal bir burger yemek mi, yoksa içine gizlice eklenen “haram” sosu içeren patatesler yemek mi daha kötü olurdu? Sorular artıyor, işin içinden çıkamıyorum.
—
İç Ses: “Helal burger yemekten ne bekliyorsun ki? Sadece etrafta “helal” ibaresi olsa da, asıl mesele ruhundaki huzur, değil mi? Şimdi bir de bu meseleyle ilgili blog yazıyorsun, öyle mi?”
—
Helal ve Haram, Birbirinden Nasıl Ayrılır?
İşte tam da burada 4. sınıf öğrencilerinin kafasının karıştığı yer devreye giriyor. “Helal ve haram arasındaki fark nedir?” Çocuklar, günlük hayatlarında aslında pek de farkında olmadan bu ayrımı yapıyorlar. Mesela, çikolata yediğinizde mutlusunuzdur. Ama o çikolatanın içinde, süt ve şeker dışında başka neler var, hiç düşünmediniz değil mi? İşte burada devreye helallik giriyor. O çikolatanın helal olması demek, içeriğinin düzgün olması demektir.
Şimdi düşündüm de, küçükken helal kelimesi denince aklıma hep “helal lokma” gelirdi. Belki de çünkü annem, babam, komşular, tüm çevrem sürekli bu terimi vurgulardı. Yani, helal kelimesini sadece “yemek”le ilişkilendirmek gerçekten çok dar bir bakış açısı. Helal, sadece yiyeceklerle sınırlı bir kavram değil, hayatın her alanında bir yaşam tarzı.
—
Diyalog:
Ben: “Bana bir çikolata alabilir misin?”
Arkadaşım: “Ama bu helal mi?”
Ben: “Helal tabii, rahat ol. Ama içinde ne var diye bakınca… Belki de sadece şekerle falan oynuyorlardır. Nereye kadar helal olabilir ki?”
—
Helal’in Çocuklar İçin Önemi
İşte buradaki mesele de tam olarak şu: Çocukken, yani 4. sınıfta, helali doğru bir şekilde anlamak ve yaşamak, aslında ilerleyen yıllarda doğru bir hayat standardı oluşturmanın temeli olabilir. Her şey, hem yediklerimizle hem de davranışlarımızla başlar. Çocuklar için sadece yediği bir yemek değil, aynı zamanda söyledikleri ve yaptıkları da önemli.
Hani bazen duyarız: “Aman dikkat et, helal olsun, haram olmasın!” Kocaman bir cümle ama içinde bir dünya gizli. Bu sadece yediğimizin helal olması değil; insanlar arası ilişkilerde bile doğruyu, hakkaniyeti savunmak anlamına gelir. Yani, küçük bir çocuğun bile helallik anlayışını yaşaması, büyüdüğünde topluma katkı sağlayacak, adil ve doğru bir birey olmasına yardımcı olabilir. Bu, sadece bir öğüdün ötesinde bir yaşam biçimi.
—
İç Ses: “Hah! Ne diyordum, tamam işte! Az önce helalin önemini anlatırken bir sürü anlamlı şey söyledim. Şimdi de çikolatanın helalliğini sorguluyorum, işte benden bu kadar!”
—
“Helal” Kelimesinin Derinliği
Şimdi düşündüm de, aslında “helal” kelimesinin basit bir kelime olmadığını kabul ediyorum. Bunu birden fazla kez fark ettim. Helal olmak sadece fiziksel olarak “uygun” bir şeyleri yapmak değil; içsel huzur, adalet, insanlara saygı, çevremize duyduğumuz sevgiyle de alakalı bir şey. Bu, evet, 4. sınıfta yediğiniz sandviçin helal olup olmaması kadar basit olmayabilir.
Yani, 4. sınıftaki bir çocuğa helal nedir sorusunu sorarsak, cevabı büyük ihtimalle “helal yediğimizi yemek” olur. Ama bence biz yetişkinler de bu soruya bazen yanlış cevap veriyoruz. O yüzden de bu yazıyı yazarken, her anlamda “helal” olmanın ne kadar büyük bir sorumluluk taşıdığını düşünüyorum. Helal bir yaşam tarzı, sadece fiziksel bir kavram değil; bu hayatı gerçekten doğru ve adil yaşamak demek. Hem de şunu unutmayalım, bu yazıyı yazarken ben de bu “helal” meselesine dair yeni bir şeyler öğreniyorum. Yani, her yaşta “helal” hakkında bir şeyler keşfetmek mümkün.
Hadi, bakalım, 4. sınıf perspektifinden bu kadar kafa karıştırıcı yazı yazabildik, ne diyorsunuz?